Reclamebeperkingen in NL | 2026-2030

Blik op de toekomst

Tussen 2026 en 2030 gaat er veel veranderen voor reclame in Nederland. Vroeger mochten bedrijven en de overheid vaak samen afspraken maken (zelfregulering). Dat gaat veranderen. De overheid gaat nu strengere wetten maken ('harde wetten'). Dit komt omdat de oude afspraken niet goed genoeg werkten om mensen gezond te houden en het milieu te beschermen. Vooral bedrijven die alcohol, tabak, ongezond eten, gokspellen of fossiele brandstoffen verkopen, krijgen hiermee te maken.

De overheid grijpt in: Van vrijheid naar bescherming

Jarenlang dacht de overheid: "Mensen zijn slim genoeg om zelf te kiezen wat ze kopen." Maar dat idee is veranderd. We weten nu dat reclame ons onbewust heel erg beïnvloedt. De omgeving waarin we leven, bepaalt vaak wat we doen.

De overheid had afspraken gemaakt met bedrijven in het 'Nationaal Preventieakkoord' om Nederland gezonder te maken. Maar uit onderzoek blijkt dat we de doelen voor 2040 (zoals een rookvrije generatie) op deze manier niet gaan halen. Daarom zegt de politiek nu: vrijwillige afspraken werken niet genoeg, we moeten strengere regels maken om mensen te beschermen. Ook de Europese Unie (EU) komt met strenge nieuwe regels waar Nederland zich aan moet houden.  

Groene claims: Eerlijk zijn over duurzaamheid

Veel bedrijven noemen hun producten "groen", "duurzaam" of "eco-vriendelijk" zonder dat dit echt waar is. Dit noemen we 'greenwashing'. Hier komt een einde aan.

• Nieuwe wet in 2026: Vanaf september 2026 geldt de Europese 'Green Claims Directive'.  

• Wat betekent dit? Je mag alleen zeggen dat je product goed is voor het milieu als je dat wetenschappelijk kunt bewijzen voordat je de reclame maakt.

• Strengere regels: Bedrijven moeten hun verpakkingen en reclames aanpassen. Als ze liegen over hoe groen ze zijn, kunnen ze een boete krijgen. Dit moet geregeld zijn vóór 27 september 2026. Reclamebureaus moeten dus eerst bewijs checken voordat ze een campagne bedenken.  

Online reclame en influencers

Op internet, TikTok en Instagram gelden straks ook strengere regels. De overheid wil vooral kinderen en jongeren beschermen.

• Eerlijke technologie: De 'Digital Services Act' (DSA) is een wet die regelt dat techbedrijven eerlijker moeten zijn. Ze mogen geen geheime trucs ('dark patterns') gebruiken om je ergens op te laten klikken. Ook moeten ze uitleggen waarom jij een bepaalde advertentie ziet.  

• Influencers: Influencers die praten over beleggen en geld ('finfluencers') worden nu al streng gecontroleerd door de toezichthouder AFM. De verwachting is dat Nederland, net als Frankrijk, regels gaat maken die influencers verbieden om reclame te maken voor risicovolle dingen zoals plastische chirurgie of gokken.  

• Kinderen online (Sharenting): Er komt een nieuwe wet aan: de 'Verzamelwet Gegevensbescherming'. Deze wet regelt dat kinderen tussen 12 en 16 jaar zelf mogen beslissen over hun online gegevens. Dit is belangrijk voor 'vlogfamilies' die hun kinderen inzetten voor reclame. Ouders mogen straks niet zomaar alles meer met hun kinderen doen voor geld.  

Eten en drinken: Gezondheid voorop

Er zijn veel zorgen over kinderen die te zwaar worden. Reclame voor ongezond eten (met veel suiker, vet of zout) heeft daar invloed op.

• Geen reclame meer voor kinderen: De staatssecretaris heeft aangekondigd dat hij in 2026 met een wet wil komen. Deze wet verbiedt reclame voor ongezond voedsel gericht op kinderen. Waarschijnlijk geldt dit tot 18 jaar. De oude regels van de reclamebranche zelf waren niet streng genoeg.  

• Suikertaks op zuivel: Vanaf 1 januari 2027 verandert de belasting op drankjes. Eerst hoefde er geen 'suikertaks' betaald te worden voor drankjes met een beetje zuivel. Die uitzondering verdwijnt. Fabrikanten moeten dan kiezen: de suiker eruit halen of meer belasting betalen.  

Roken: Uit het zicht

De overheid wil dat niemand meer rookt. De regels voor tabak worden steeds strenger en gelden als voorbeeld voor andere producten.

• Saaie verpakkingen: Sigarettenpakjes zijn al neutraal (bruingroen zonder logo's). Er zijn plannen om dit ook verplicht te maken voor sigaren en e-sigaretten (vapes). Zo zien ze er minder aantrekkelijk uit voor jongeren.  

• Minder verkooppunten: Tabak is al uit de supermarkt verdwenen. In de toekomst (richting 2030-2032) mag je het waarschijnlijk ook niet meer bij tankstations of gemaks winkels kopen, maar alleen nog in speciale zaken.

Alcohol: Waarschuwingen

Ook voor alcohol wordt reclame maken nog moeilijker.

• Waarschuwingen op het etiket: Er wordt in Europa gesproken over verplichte waarschuwingen op flessen drank, zoals "Alcohol vergroot de kans op kanker". Ierland doet dit al.

• Lokale verboden: Het Trimbos-instituut adviseert gemeenten om alcoholreclame in de buitenlucht (zoals in bushokjes) te verbieden. Steeds meer gemeenten kijken hiernaar.  

Gokken: De rem erop

Sinds online gokken legaal is, zijn er veel problemen met gokverslaving. De politiek grijpt nu hard in.

• Geen sportsponsoring: Vanaf 1 juli 2025 is het verboden voor gokbedrijven om sportclubs te sponsoren. Je ziet dus geen gokreclame meer op voetbalshirts of langs het veld.  

• Speellimieten: De overheid werkt aan een systeem voor een 'overkoepelende speellimiet'. Dat betekent dat je een maximaal bedrag per maand kunt instellen dat voor alle goksites samen geldt. Zo kun je niet meer bij de ene site stoppen en bij de andere verdergaan.  

Fossiele brandstoffen: De zaak Den Haag

Reclame voor vliegreizen, benzineauto's en grijs gas (fossiele brandstoffen) ligt onder vuur omdat het slecht is voor het klimaat.

• Den Haag als voorbeeld: De gemeente Den Haag heeft als eerste stad ter wereld fossiele reclame in bushokjes verboden via een lokale wet (APV). De rechter heeft in een rechtszaak beslist dat dit mag.  

• Gevolg: Dit is een belangrijke uitspraak. Andere steden zoals Utrecht en Amsterdam willen dit nu ook gaan doen. Hoewel er landelijk nog geen verbod is, wordt het lokaal steeds moeilijker om voor deze producten te adverteren.

Kan de overheid dit zomaar doen?

Bedrijven zeggen vaak: "Wij hebben vrijheid van meningsuiting, wij mogen reclame maken voor onze producten."

• Wat zegt de rechter? De rechter vindt vrijheid van meningsuiting belangrijk, maar de gezondheid van mensen en het milieu zijn nog belangrijker. Artikel 10 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) zegt dat de overheid de vrijheid mag beperken als dat nodig is voor de volksgezondheid.  

• Bescherming, geen pesterij: De overheid ziet deze regels niet als betutteling (mensen pesten), maar als noodzakelijke bescherming. Omdat marketing zo slim en dwingend is geworden, kunnen mensen vaak niet echt vrij kiezen. Door reclame te beperken, krijgen mensen hun eigen keuzevrijheid weer terug.

Conclusie

De komende vijf jaar (2026-2030) verandert het spel. Bedrijven moeten zich aan harde wetten houden in plaats van aan vrijwillige afspraken.

1. Tabak en Gokken: Reclame wordt bijna onmogelijk of verdwijnt uit het straatbeeld.

2. Duurzaamheid: Je moet eerst bewijzen dat je groen bent, dan pas mag je het zeggen.

3. Voeding: Geen reclame meer voor ongezonde producten gericht op kinderen.

4. Fossiel: Steden gaan zelf reclames voor vliegen en benzineauto's verbieden.

Voor bedrijven betekent dit: zorg dat je je aan de wet houdt ('compliance'). Eerlijkheid en gezondheid worden belangrijker dan alleen maar beïnvloeding om zoveel mogelijk verkopen.