Kleur bekennen of je mond houden?

Als ondernemer stel ik mezelf de laatste tijd vaak de vraag: moet ik me blijven uitspreken over wat er in de wereld gebeurt en wat ik daar van vind, of kan ik beter zwijgen en me alleen op de inhoud van mijn werk richten? We zien om ons heen dat de maatschappij verhardt en dat de democratie in vele landen onder druk staat. Er zijn nu meer autocratieën dan ooit, met alle nadelen die dat brengt. Het is een lastig dilemma, maar voor mij is het antwoord duidelijk: ik blijf me uitspreken. Niet om te polariseren, maar op een vriendelijke en positieve manier. Want ik geloof oprecht dat het uiteindelijk goed komt als we ons samen inzetten voor de goede zaak.

Waarom zwijgen soms zo verleidelijk is?

Ik begrijp heel goed dat het spannend kan zijn om je uit te spreken. Onze hersenen zijn namelijk geprogrammeerd om dat niet te doen.

De angst om alleen te staan

In de wetenschap noemen dit de ‘Spiraal van Stilte’. We willen er graag bij horen. Als we het gevoel hebben dat onze mening niet populair is, houden we uit angst voor kritiek onze mond. Hierdoor lijkt het soms alsof een kleine, luidruchtige groep voor iedereen spreekt, terwijl de stille meerderheid eigenlijk iets heel anders vindt.

'Iemand anders' lost het wel op

Soms zien we onrecht en hopen we dat de 'grote machten' in het systeem het wel zullen regelen. Dit heet het ‘Omstandereffect’. Uit onderzoek blijkt dat we sneller helpen als we de enige zijn die iets kunnen doen. Zodra we denken dat anderen ook meekijken, zakt onze bereidheid om in actie te komen van 85% naar slechts 30%. Het vraagt dus om morele moed om niet te wachten op een ander, maar zelf de eerste stap te zetten.

Een bewuste keuze: Sinds 2018 B Corp

Mijn keuze om me uit te spreken is niet nieuw en zeker geen tijdelijk iets. Al sinds 2018 zijn wij gecertificeerd en aangesloten bij de B Corp beweging. Dit is voor mij de kern van ondernemerschap: een bedrijf gebruiken als een kracht voor het goede.

Bedrijven hebben een soort onzichtbare afspraak met de maatschappij: we krijgen de ruimte om te ondernemen, maar in ruil daarvoor moeten we bijdragen aan een gezonde wereld en een sterke vrije democratie. Als we alleen maar zwijgen terwijl belangrijke waarden worden afgebroken, breken we eigenlijk die afspraak. Mijn B Corp-hart zegt me dat we een verantwoordelijkheid hebben die verder gaat dan alleen de financiële kant van de zaak.

De kracht van een eerlijk en consistent verhaal

Ik weet dat sommige mensen bang zijn dat een duidelijke mening je klanten kost. De wetenschappelijk onderzoek laat inderdaad zien dat tegenstanders vaak feller reageren dan voorstanders. Maar ik geloof dat authenticiteit op de lange termijn altijd wint.

• Blijf bij je waarden: Merken als Miele, Patagonia en Holie laten zien dat je een sterke band met je klanten opbouwt als je ergens écht voor staat.

• Kies voor ruggengraat, niet voor de waan van de dag: Jarenlang presenteerde Shell zich met grote marketingcampagnes (zoals "Make the Future") als aanvoerder van de groene energietransitie. Maar zodra de winsten in de oliesector weer stegen en aandeelhouders om meer rendement vroegen, veranderde de toon volledig. Onder de nieuwe eindbaas werden groene ambities weer ingetrokken of teruggeschroefd omdat fossiele brandstoffen op dat moment meer geld opleverden.

Dat is precies wat ik niet wil: een maatschappelijk jasje dat je weer uittrekt zodra de financiële wind draait. Ik kies zelf voor een standvastig en vriendelijk geluid, gebaseerd op waarden waar ik ook na de eerste storm nog achter sta.

Een les uit de geschiedenis: Zwijgen is een risico

Als we naar de geschiedenis kijken, zien we dat grote veranderingen vaak met kleine stapjes beginnen. In de jaren '30 van de vorige eeuw dachten veel ondernemers in Duitsland en Nederland dat ze konden profiteren van een streng regime door te zwijgen en mee te buigen. Ze hoopten op stabiliteit, maar verloren uiteindelijk alles: hun vrijheid en hun integriteit. Het herinnert me eraan dat zwijgen nooit neutraal is. Zwijgen kan door autocratische heersers worden uitgelegd als goedkeuring.

Hoe ik het gesprek probeer aan te gaan

Ik wil dat iedereen zich bij ons veilig voelt, ook als we het niet met elkaar eens zijn. Daarom kies ik voor een menselijke aanpak:

• Echt luisteren: Ik heb me voor genomen om reacties starten met "Ik begrijp wat je bedoelt" dan met mijn eigen gelijk.

• Verbinding zoeken: We delen vaak meer waarden dan we denken, zoals de zorg voor onze naasten en eerlijkheid.

• Positiviteit als kompas: Ik ga voor "ja, en..." in plaats van "nee, maar...". We moeten samen kijken naar wat wél kan.

Mijn conclusie: Hoop als drijfveer

Ik kies ervoor om positief te blijven en hoop te houden. Dat is geen naïviteit, maar een bewuste keuze. Als wij als ondernemers, teams en burgers laten horen dat we staan voor rechtvaardigheid, gelijkheid en respect, dan bouwen we aan een beweging die niet te stoppen is.

Ik stel mezelf de vraag: "Wat vind ik over 20 jaar van mezelf als ik nu niets zeg?". Ik wil dan kunnen zeggen dat ik mijn stem en acties heb gebruikt om bij te dragen aan een mooiere wereld. Samen kunnen we het verschil maken, zolang we maar durven spreken vanuit ons hart en niet met onze portemonnaie.

Laten we samen die goede zaak steunen. Met een lach, met respect, en met onvermoeibare hoop.